POKRET KAO PREDMET INTERDISCIPLINARNOG PROUČAVANjA KROZ CRTEŽ I PLES
Evin F. PEŠIĆ[1], Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Fakultet umetnosti, Zvečan, Srbija
[1] https://orcid.org/0009-0004-1346-6720, е-mail: evinpeshic@gmail.com 
jezik rada: srpski/engleski
vrsta rada: pregledni rad
DOI: http://doi.org/10.65536/ufpz21-396571
Sažetak
Pokret predstavlja jednu od osnovnih kategorija umetničkog mišljenja i izražavanja i javlja se kao zajednički element različitih umetničkih disciplina. U savremenim umetničkim i pedagoškim pristupima sve više se ukazuje na značaj interdisciplinarnog razumevanja pokreta, naročito u odnosu između vizuelnih i scenskih umetnosti. Polazeći od teorijskih uvida iz oblasti vizuelnih umetnosti, studija plesa i estetike, u radu se razmatra pokret kao zajednička kategorija koja povezuje crtež i ples. U fokusu analize nalaze se naučni i teorijski radovi u kojima se pokret tumači kao umetnička i analitička kategorija, kao i oni koji ukazuju na mogućnosti povezivanja crteža i plesa u teorijskom i pedagoškom kontekstu. Posebna pažnja usmerena je na identifikovanje ključnih dimenzija pokreta u vizuelnom i telesnom mediju i na njihovo komparativno sagledavanje. Rezultati analize pokazuju da se pokret u crtežu ispoljava kroz dinamiku linije, kompoziciju i odnos forme i prostora, dok se u plesu ostvaruje kroz telo, ritam i vremensku organizaciju kretanja. Uočene su brojne zajedničke strukturne i izražajne odlike koje omogućavaju interdisciplinarno tumačenje ova dva medija. Poseban značaj ovakvog pristupa ogleda se u oblasti umetničkog obrazovanja, gde povezivanje vizuelnog i telesnog iskustva doprinosi razvoju kreativnosti, prostornog mišljenja i razumevanja umetničkog procesa. Može se zaključiti da pokret predstavlja relevantnu teorijsku osnovu za interdisciplinarno povezivanje crteža i plesa i da takav pristup ima značajne naučne i pedagoške implikacije za savremeno umetničko obrazovanje.
Ključne reči: pokret, crtež, ples, interdisciplinarni pristup, umetničko obrazovanje.
Литература
| Arnheim, R. (2004). Art and visual perception: A psychology of the creative eye. University of California Press.
Brannigan, E. (2023). The persistence of dance: Choreography as concept and material in contemporary art. University of Michigan Press. Colliander, T. (2024). Drawn into dancing and danced into drawing: Exploring Deleuze’s lines of flight through dancing-drawing approaches in early childhood dance pedagogies. Nordic Journal of Dance, 15(2), 1–11. https://doi.org/10.2478/njd-2024–0011 Jurjevič, N., & Geršak, V. (2024). Expanding children’s conceptual field through dance and visual arts. International Journal of Education & the Arts, 25(27). https://doi.org/10.26209/ijea25n27 Emanuele, R. (2024). Dance as a medium for drawing: A practice-based investigation into dance and choreography as generative modalities for contemporary drawing (Doctoral dissertation, University for the Creative Arts). https://research.uca.ac.uk/6460/1/ELLA%20EMANUELE_1410042_UCA_Final_with%20appendices_12_05_24%20%281%29.pdf Maletic, V. (1987). Body, space, expression: The development of Rudolf Laban’s movement and dance concepts. Mouton de Gruyter. Nielsen, C. S., & Hartman, L. (2020). Advancing our futures – Educational potential of interdisciplinary artistic projects to children ‘at risk’ in Denmark and South Africa. Policy Futures in Education, 18(3), 410–431. https://doi.org/10.1177/1478210319846623 Sheets-Johnstone, M. (2011). The primacy of movement: Expanded second edition. John Benjamins. Vroman, L. (2023). Drawing body, movement and space in architecture and dance. Drawing: Research, Theory, Practice, 8(1), 11–26. https://doi.org/10.1386/drtp_00103_1 Извори илустрација Слика 1. Degas, E. Dancer, око 1877. Wikimedia Commons. Јавно добро. Слика 2. Drawing, Dancing Figures, 1882–1883. Wikimedia Commons. Јавно добро. Слика 3. Ballet dancer and powder. Unsplash. CC0 1.0. Слика 4. Ауторска шема, израђена за потребе рада. |